👌 *बहुजन हिताय बहुजन सुखाय !*

       *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य'*

       मो. न. ९३७०९८४१३८

माणसाचे माणुसपण

हे सहजपणे न्हाहाळतांना

वर वर दिसणारे माणुसी प्रतिबिंब 

आणि खोलवर असणारा

हा माणसाचा चारित्र गाभा

जीवन व्यवहार कुशलतेची

जाणिव करुन देत असतो

आणि जीवनातील संघर्षात

तो मैलाचा दगड ठरत असतो...

माणसाचे धावणे

हे उद्दीष्ठ पराकाष्ठा ठेवुन

मित्र म्हणुन सोबत असतो

तो धावतो - थकतो - थांबतो

पण उद्दीष्ठ पराकाष्ठेला

सोडुन ते चालणारे नसते

म्हणुन पुन्हा पुन्हा धावत राहाणे

ही जिद्द जो माणुस धरुन असतो

तो आयुष्यात विजयी होतो...

शाक्य कुमार सिध्दार्थ 

संघ नियम स्वीकारतांना

रोहिणी नदी विषय संघर्षात

राजवाड्यातुन बाहेर पडतो

देश त्याग केलेला असतो

आणि बुध्दत्व प्राप्तीतुन

जगाला प्रेम मैत्री करुणा

शांती अहिंसा हा मार्ग देतो

बहुजन हिताय बहुजन सुखाय !!!

---------------------------------------

नागपूर दिनांक १२ फेब्रुवारी २०२५

 🇮🇳 *गोवर्धन पीठ पुरी (ओरिसा) शंकराचार्य स्वामी निश्चलानंद सरस्वती क्या भारत के सरन्यायाधीश है ?* (संविधान संस्कृति बनाम संस्कृति संविधान संघर्ष मे, भारत सरकार का मौन हमें क्या जता रहा है ?)

   *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य',* नागपुर १७

राष्ट्रिय अध्यक्ष, सिव्हिल राईट्स प्रोटेक्शन सेल 

एक्स व्हिजिटिंग प्रोफेसर, डॉ बी आर आंबेडकर सामाजिक विज्ञान विद्यापीठ महु म प्र 

मो. न. ९३७०९८४१३८, ९२२५२२६९२२

         दो दिन पहले, बद्रीनाथ (उत्तराखंड) के *ज्योतिर्मठ पीठ शंकराचार्य अविमुक्तेश्वरानंद* इनके, टाईस नाऊ - नवभारत द्वारा ली गयी मुलाखत - *"भारत संविधान और धर्म शास्त्र"* विवादित बयाण पर, मैने एक लेख लिखकर उस पर कुछ चर्चा की है. वही अब जगन्नाथ पुरी (ओरिसा) के *"गोवर्धन पीठ के शंकराचार्य"  स्वामी निश्चलानंद सरस्वती* इनका भी एक विवादित बयाण, स्वयं को *"न्यायाधीश"* कहना, हमें दिखाई दिया. गुलाम भारत में, २६ जनवरी १९५० को *"भारत का संविधान"* लागु होने के बाद, *"प्रजासत्ताक भारत"* यह *"संविधान संस्कृति"* की ओर जा रहा था. धर्मांंधी राजनीति ने *"संस्कृति संविधान"* की ओर रुख करते हुये, प्रजासत्ताक भारत के *"संविधान संस्कृति"* की मजबुत जड़े हिलाना शुरु किया. अत: अब प्रजासत्ताक *"संविधान संस्कृति"* पर, धर्मांधी शक्ती द्वारा, गंभीर खतरा मंडराते हुये दिखने लगा है .दुसरे अर्थो में *"चार पीठों के शंकराचार्य"* - श्रृंगेरी पीठ, रामेश्वरम् केरल (यजुर्वेद) / शारदा पीठ, द्वारका गुजरात (सामवेद) / ज्योतिर्मठ, बद्रीनाथ उत्तराखंड (अथर्ववेद) / गोवर्धन पीठ, पुरी ओरिसा (ऋग्वेद) यह ब्राह्मणी पीठ, प्रजातंत्र भारत के *"संविधान"* को स्वीकार्ह नहीं मानते. वे ब्राह्मणी शंकराचार्य स्वयं को *"जगतगुरु"* समजते है. अत: २९ फरवरी २०२२ का, उत्तर प्रदेश के प्रयागराज मे हुआ *"संत सम्मेलन"* / अंखड हिंदु राष्ट्र की मांग कर, *"अखंड हिंदु राष्ट्र संविधान समिती"* का निर्माण / २५ लोगों की समिती द्वारा *"५०१ पेज का अखंड हिंदु राष्ट्र संविधान"* को बनाना / प्रयागराज  *"महाकुंभ मेला २०२५"* में, *"हिंदु संविधान"* को स्वीकृति कराना / फिर इन *"चारो पीठों के शंकराचार्य"* द्वारा उनकी अनुमती लेना / *"सन २०३२ को हिंदु संविधान"* लागु कराने के लिये, *"भारत सरकार"* के पास भेजना, यह किसी षडयंत्र का हिस्सा तो नहीं है ? यह बडा अहं प्रश्न है.

         ब्राम्हणी शंकराचार्य स्वयं को *"जगतगुरु"* कहने के पिछे का, षडयंत्र भी समझना जरुरी है. गोवर्धन पीठ पुरी (ओरिसा) के *शंकराचार्य स्वामी निश्चलानंद सरस्वती* इन्होने तो, *"दो विश्व धर्मगुरू"* - ख्रिस्ती धर्म के *"पोप"* तथा तिब्बती बौध्द धर्मगुरू *"दलाई लामा"* इनका उदाहरण दिया है. शंकराचार्य इनके मतानुसार *"पोप हो या दलाई लामा हो,"* ये उनके राष्ट्र के *"राष्ट्राध्यक्ष"* है. साथ ही वे *"सेनाध्यक्ष"* भी है. भगवान शंकराचार्य की परंपरा, यह २५०० वर्षों से चले आ रही है. पुरी के शंकराचार्य स्वामी निश्चलानंद सरस्वती इन्होने तो, *"बंगाल उच्च न्यायालय तथा ओरीसा उच्च न्यायालय"* खंडपीठ द्वारा, उनके पक्ष में न्याय मिलने का संदर्भ दिया है. *ओरिसा उच्च न्यायालय* ने तो, *"शंकराचार्य स्वामी निश्चलानंद सरस्वती के सर्वोच्च धार्मिक अधिकारों को स्वीकृति प्रदान"* करने की बात कही है. अत: पुरी के शंकराचार्य, ये स्वयं को *"न्यायाधीश "* मानते हुये दिखाई देते है. जब मैने स्वयं (डॉ जीवने) सदर *"न्यायालय निर्णय"* प्रति को, प्राप्त करने का प्रयास किया, परंतु अभी तक वह *"निर्णय की प्रति"* मुझे उपलब्ध नहीं हो पायी है. अत: *"ओरिसा न्यायालय"* के उस निर्णय पर, कोई भी भाष्य करना उचित नहीं है. अगर ओरिसा उच्च न्यायालय द्वारा *"शंकराचार्य के धार्मिक सर्वोच्च स्थान"* निर्णय हुआ हो तो, हमारे *"न्याय व्यवस्था पर भी प्रश्नचिन्ह"* लगेंगे ही !!! हमारा *"भारत का संविधान "* यह किसी धार्मिक गुरु को, पदसिद्ध *"राष्ट्राध्यक्ष / सेनाध्यक्ष"* बनने की, उन्हे कोई भी अनुमति नहीं देता. भारत यह *"धर्मनिरपेक्ष देश"* है. और भारत में २६ जनवरी १९५० से, *"प्रजातंत्र व्यवस्था"* (Democracy) को मान्यता दी है. दुसरा अहं विषय यह है कि, भारत यह अब केवल *"देश"* (Country) ही है. भारत यह *"राष्ट्र"* (Nation) नहीं बन सका. राष्ट्र बनने के *"मापदंड"* में, भारत अभी तक पिछडा हुआ दिखाई देता है. *"राष्ट्र"* बनने के लिये, भारत में *"सामाजिक / आर्थिक समानता"* के साथ साथ, *"प्रेम / मैत्री /बंधुता / देशभक्ती"* को भी जगाना होगा.

          *"शंकराचार्य"* इस शब्द का प्राचिन संदर्भ, इन चारों पीठों के शंकराचार्य को ज्ञात है या नहीं ? यह प्रश्न है. बुध्द के महापरिनिर्वाण के बाद, बुध्द धर्म  *"हिनयान - महायान"* संप्रदाय में विभक्त हुआ. महायान ने *"वज्रयान संप्रदाय"* को जन्म दिया. वज्रयान ने *"तंत्रयान संप्रदाय"* को जन्म दिया. फिर वज्रयान - तंत्रयान ने, *"शैव पंथ / वैष्णव पंथ / साक्त पंथ"* की निव रखी. इसवी ८५० में (इ. पु. नही) में, शंकर का जन्म होता है. जो बाद में *"प्रछन्न बौध्द"* कहलाया जाता है. वो शंकर आगे जाकर *"चार पीठ"* का निर्माण कर, *"शंकराचार्य"* पद का निर्माण करते है. स्वयं भी *"आदि शंकराचार्य"* बन जाते है. साथ ही १२ *"शक्तीपीठ"* का निर्माण करते है. बाद में *"तमाम महायान बौध्द विहारों"* पर अतिक्रमण करता है. फिर वहां *"कर्मकांड"* को बोलबोला होता है. अत: वह तमाम प्राचिन मंदिर *"बौध्द विहार "* है, यह इतिहास प्रमाण है. बद्रीनाथ का मंदिर यह *"शीव मंदिर"* है. केदारनाथ का मंदीर *"वैष्णव मंदिर"* है. पुरी (ओरिसा) का मंदिर *"जगन्नाथ मंदिर "* है. और बुद्ध को जगन्नाथ / शीव भी कहा जाता है. *"पोप हो या दलाई लामा"* इनके चारित्र्य संदर्भ में, *शंकराचार्य* कही भी बैठते हुये, हमें दिखाई नहीं देते. पोप - दलाई लामा ये *"प्रेम / मैत्री / शील / करुणा / बंधुता / शांती / अहिंसा"* के प्रतिक माने जाते है. शंकराचार्य यह *"जातीभेद / हिंसा / द्वेष भावना पेरते"* हुये दिखाई देते है. बद्रीनाथ, उत्तराखंड *शंकराचार्य* इन पर *"२२८ किलो सोना चोरी"* करने का आरोप *स्वामी गोविंदानंद सरस्वती* इन्होने लगाया है. साथ ही किडनैप करना आदी कुछ आरोप है. वही पुरी, ओरिसा के *शंकराचार्य* पर भी कुछ गंभिर आरोप लगे हैं. और स्वयं पुरी के शंकराचार्य *अराजक शासन तत्व"* द्वारा, उन्हे प्रताडित करने का बयाण दे चुके हैं. यही नहीं *"राष्ट्रद्रोह"* का भी आरोप है. अत: *"हिंदु राष्ट्र संविधान "* की आवश्यकता इन तमाम *"धर्मांधी हिंदु वर्ग"* को, क्यौ लग रही है ? यह संदर्भ सहज समज में आते है. *"भारत के संविधान"* अनुच्छेद २५ / २६ / २७ / २८ अनुसार, *"धर्म - धार्मिक स्वातंत्र्य अधिकार/ कर सवलत / धार्मिक संस्थानो खोलने"* का अधिकार मिला है. हमारा संविधान *"स्वैराचार करने की अनुमती नहीं देता,"*  यह इन धर्मांधी वर्ग की वेदना है. इसे हमें समझना होगा. जय भीम !!!

----------------------------------------

▪️ *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य'*

       नागपुर दिनांक १२ फरवरी २०२५.

 *रमाई आंबेडकर जयंती सिव्हिल राईट्स प्रोटेक्शन सेल द्वारा संपन्न !*

      सिव्हिल राईट्स प्रोटेक्शन सेल तथा उसकी अलाइड विंग द्वारा *"माता रमाई आंबेडकर जयंती दिन"* यह मुख्यालय में, *डॉ. मिलिन्द जीवने 'शाक्य'* इनकी अध्यक्षता में तथा *प्रा. डॉ. नितिन तागडे / इंजी. गौतम हेंदरे / एड. प्रज्ञा निकोसे* इनकी प्रमुख उपस्थिती में मनाया गया. उस अवसर पर सेल के *डॉ मनिषा घोष / करुणा रामटेके / सुरेखा खंडारे / धर्मेंद्र सिंग / दिगांबर डोंगरे / नंदकुमार पाटील / डॉ. राजेश नंदेश्वर / विजय निकोसे* आदी पदाधिकारी उपस्थित थे. कार्यक्रम का संचालन / आयोजन *डॉ मनिषा घोष* इन्होने किया.

✍️ *माईसाहेब (सविता) आंबेडकर  ह्यांच्या जीवनावरील हरिदास बेलेकर लिखित चित्रण म्हणजे एक गंभीर विवादीत आवाहन !*

       *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य',* नागपूर १७

राष्ट्रिय अध्यक्ष, सिव्हिल राईट्स प्रोटेक्शन सेल 

एक्स व्हिजिटिंग प्रोफेसर, डॉ बी आर आंबेडकर सामाजिक विज्ञान विद्यापीठ महु म प्र 

मो. न. ९३७०९८४१३८, ९२२५२२६९२२

 

       *मावळत्या सुर्याची सावली माईसाहेब* (डॉ सविता भीमराव आंबेडकर) पुस्तक लेखक आयु. *हरिदास बेलेकर* हे दहा - बारा दिवसांपुर्वी आंबेडकरी कार्यकर्ता राजकुमार वंजारी ह्यांच्या समवेत मला भेटायला आले. तेव्हा बेलेकर जी ह्यांनी माईसाहेबांच्या जीवनावरील पुस्तक मला भेट दिले होते. सदर पुस्तकाचे शिर्षक बघताचं त्वरीतचं मी हरीदास बेलेकर ह्यांना *माईसाहेब* ह्या बाबासाहेबांच्या जीवनातील खुप विवादीत पात्र असल्याचे बोलतांना *सोहनलाल शास्त्री* ह्यांनी लिहिलेल्या *"बाबासाहेब डॉ आंबेडकर के संपर्क में (२५) पच्चीस वर्ष"* ह्या पुस्तकाचा संदर्भ दिला. ह्यासोबतचं माईसाहेब डॉ सविता आंबेडकर ह्यांनी लिहिलेले *"डॉ आंबेडकरांच्या सहवासात"* ही पुस्तक वाचल्याचेही सांगितले होते. हरिदास बेलेकर ह्यांनी लिहिलेले पुस्तक वाचल्यावर संपूर्ण पुस्तक हे तर मला माईसाहेब लिखित पुस्तकांच्या अवती भवतीचं फिरतांना दिसुन आले. सदर पुस्तकातील संदर्भ ग्रंथामध्ये *सोहनलाल शास्त्री* लिखित पुस्तकाचा संदर्भ दिसुन आलेला नाही. अर्थातचं बेलेकर ह्यांनी सोहनलाल शास्त्री लिखित पुस्तक वाचलेले दिसुन येत नाही. जर बेलकर ह्यांनी सोहनलाल शास्त्री लिखित पुस्तकाचे वाचन केले असते तर, कदाचीत पुस्तकातील संदर्भ आणि भाषा ही वेगळी दिसुन आली असती. कारण सोहनलाल शास्त्री ह्यांचा बाबासाहेब ह्यांच्या सोबत केवळ घनिष्ट संबंधचं नव्हते तर, त्यांना बाबासाहेबांनी आपल्या कायदे मंत्रालय विभागात *"द्विभाषी"* म्हणुन नियुक्त केले होते. तसेच ते बाबासाहेब ह्यांच्या बंगल्यामध्ये कर्मचारी आऊट हाऊसमध्ये  राहातं होते. ह्यासोबतचं बाबासाहेब ह्यांच्या तब्येतीची काळजी आणि सेवा ते स्वतः आणि काही मंडळी ही करीत होती. बाबासाहेब डॉ आंबेडकर ह्यांच्यासोबत त्यांचे समस्त आयुष्य खर्ची झाल्याचा दिर्घ अनुभवांवर सोहनलाल शास्त्री ह्यांनी बाबासाहेब जीवन कार्य आणि माईसाहेब ह्यांच्या संदर्भात पुस्तक लिहिलेले आहे. सदर पुस्तकाचे पहिले संस्करण हे सन १९७५, दुसरे संस्करण १९८५  आणि तिसरे संस्करण १९९१ ला झालेले आहे. माईसाहेब आंबेडकर ह्यांनी सोहनलाल शास्त्री ह्यांच्या त्या पुस्तकाच्या उत्तरादाखल सन १९९० ला *"डॉ. आंबेडकरांच्या सहवासात"* हे पुस्तक लिहिलेले होते. परंतु सोहनलाल शास्त्री ह्यांनी दिलेल्या संदर्भाला उत्तर देण्यास माईसाहेब ह्या सफल झालेल्या दिसुन आलेल्या नाहीत. केवळ माईसाहेब ह्यांनी लग्नापूर्वी लिहिलेले पत्र हे संदर्भ दिले. काही संदर्भ लग्नानंतरची ही आहेत. ह्या विषयावर पुढे चर्चा करणार आहोत. परंतु *प्रसेनजीत गायकवाड* सारख्या अभ्यासु व्यक्तीने सदर पुस्तकाची प्रस्तावन लिहितांना *"माईसाहेबावरील विटाळ त्यांच्या हयातीत जाऊ शकले नाही. परंतु त्यांच्या मृत्यूनंतर झाल्याचा संदर्भ"* हा तर मनाला वेदना देणारा वाटला. कुठे तरी अशा *"विवादीत विषयावर"* संशोधनात्मक अभ्यास होणे गरजेचे आहे.

        डॉ. माईसाहेब आंबेडकर लिखित *"डॉ आंबेडकरांच्या सहवासात"* पुस्तक शिर्षकात *"बाबासाहेब"* असा सन्मानित शब्दप्रयोग न करणे / एकेरी भाषेचा केलेला प्रयोग खुप वेदना करुन जातो. दुसरा विवादीत विषय माईसाहेब ह्यांनी स्वतःची तुलना *"यशोधरा"* सोबत केलेली आहे. माईसाहेब ह्यांच्या चारित्र्यात *"यशोधरा"* हा तर खुप दुरचा विषय आहे, *"रमाई"* ह्यांच्या निष्ठा - त्याग - प्रेमाच्या अर्ध्या भागात ही त्या बसणा-या नाहीत. *"यशोधरा आणि रमाई"* ह्यांच्या मोठेपणा ह्या विषयावर पुन्हा कधी तरी चर्चा करु. *"बाबासाहेब - माईसाहेब ह्यांच्या पहिल्या भेटीचा"* प्रसंगचं खुप विवादीत आहे. *माईसाहेबांनी* बाबासाहेब ह्यांचे मित्र *डॉ. राव* ह्यांच्या घरी भेट झाल्याचा संदर्भ दिला आहे. तर *सोहनलाल शास्त्री* ह्यांच्या पुस्तकात *डी. पी. जाधव* (नंतर ते चित्रे ह्यांचे जावई झाले ) / *चित्रे / डॉ. मालवणकर / डॉ शारदा कबीर* ह्या चांडाल चौकडी द्वारा बाबासाहेब ह्यांची फसवणूक करुन *संबंध जोडण्यात"* आल्याचा संदर्भ दिला आहे. मालवणकर हे मुंबई येथिल नामांकीत डॉक्टर नसल्याचा ही उल्लेख आहे. सोहनलाल शास्त्री ह्यांच्या लिखीत पुस्तकात *"डॉ. मालवणकर - शारदा कबीर"* ह्यांच्या घनिष्ट मैत्रीचा संदर्भ ही आहे. *हकिम हाजिक हकिम सिराउद्दीन* ह्यांनी बाबासाहेब ह्यांच्या स्वास्थाचे परिक्षण केले होते. आणि सल्ला दिला होता की, *"आपके दात बहुत मजबुत है. उसे मत उखाडीये."* परंतु डॉ मालवणकर टीम द्वारा बाबासाहेब ह्यांचे *"दात उपडण्यात"* आले होते. सदर पुस्तकात *वैद्द सुंधवा* ह्यांनी मधुमेह व्याधीत बाबासाहेबांना दुसरे लग्न करावे, असा दिलेला प्रस्ताव नाकारल्याचा ही संदर्भ आहे. एक नामांकित *कॅम्युनिस्ट नेता* ह्यांची डिव्होर्सी असलेली पत्नी द्वारा बाबासाहेब ह्यांना *"सामाजिक संबंध"* ठेवण्याचा दिलेला प्रस्ताव नाकारल्याचा ही संदर्भ आहे. बाबासाहेब ह्यांचे ब्राह्मण शिक्षक *प्रा. पी. वी. काणे*(भारत रत्न) ह्यांनी बाबासाहेबांना पत्र लिहुन *शारदा कबीर* ह्या उचित स्त्री नसल्याचा / त्यापेक्षा एखादी *"वेशा योग्य स्त्री"* होईल, हा संदर्भ दिला आहे. *दादासाहेब गायकवाड* ह्यांनी तर बाबासाहेबांना त्यांची साळी *शांताबाई* हिला सेवा करण्यास बोलल्याचा संदर्भ आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश *कपुर* ह्यांनी तर बाबासाहेब ह्यांना लग्न करण्यात फसवणुक झाल्याचा ही संदर्भ आहे.  *वैद्य चतुरसेन* (ब्राह्मण) हे बाबासाहेब ह्यांच्या सोबत आरोग्य विषयी चर्चा होत असतांना माईसाहेब ह्यांच्या हिन व्यवहाराचा संदर्भ आहे. तेव्हा वैद्य चतुरसेन ह्यांचे बोल ही समजुन घेणे गरजेचे आहे. *बाबासाहेब - माईसाहेब ह्यांच्या झटपटीचा* ही उल्लेख आहे. माईसाहेब ह्यांनी सन १९४८ मध्ये बाबासाहेब ह्यांना *मका कणीस* खावु घातल्यानंतर रात्रभर झालेल्या प्राणांतिक वेदनां झाल्यानंतर सोहनलाल शास्त्री ह्यांनी बाबासाहेब ह्यांना दवाखान्यात दाखल केल्याचा संदर्भ आहे. जर बाबासाहेब दवाखान्यात भरती झाले नसते तर, बाबासाहेब ह्यांचे महापरिनिर्वाण हे १९४८ ला झाले असते. माईसाहेब ह्यांनी तर  ह्या विषयाला अलग पध्दतीने मांडलेले दिसुन येते. माईसाहेबांचे *"भारतीय संविधान"* असो वा *"हिंदु कोड बिल"* योगदान (?) संदर्भ असो वा *"धम्म दिक्षा समारोह"* असो वा, विदेशातील *"आंतरराष्ट्रीय परिषद"* असो वा परिवारातील *"संपत्ती विषयक न्यायालय विवाद"* असो वा *"बाबासाहेब ह्यांचा मृत्यू"* ही संपुर्ण विषय विवादीत आवाहने आहेत. ह्या समस्त विषयावर *"संशोधनात्मक अभ्यास"* होणे गरजेचे आहे.

           हरिदास बेलेकर लिखित *"मावळत्या सुर्याची सावली"*  ह्या पुस्तकाचे शिर्षकचं (?) मनाला खुप झोंबणारे आहे. बाबासाहेब हे मावळणारे व्यक्तिमत्त्व नाही. भारतीय *"समाज नीति - राज नीति - धर्म नीति - अर्थ नीति - न्याय नीति"* पासुन समस्त *"नीति शास्त्राचे रूप प्रतिबिंब"* म्हणजे बाबासाहेब. बाबासाहेब आज ही प्रासंगिक आहेत. म्हणुन बाबासाहेब हे ना ही *"मावळते सुर्य"* आहेत, ना ही ते *"उगवता सूर्य"* आहेत. बाबासाहेब हे समस्त विश्वाचे *"क्रांती सूर्य / प्रज्ञा सूर्य / बुद्ध सुर्य"* आहेत. तेव्हा पुढच्या आवृत्तीमध्ये सदर शिर्षकात बेलेकर ह्यांनी बदल करावा असे वाटते. दुसरे म्हणजे डॉ माईसाहेब आंबेडकर लिखित *"डॉ आंबेडकरांच्या सहवासात"* ह्या पुस्तकाच्या अवती भवतीचे हरिदास बेलेकर ह्यांची पुस्तिका एक लहान रुप दिसुन येते. माईसाहेब संदर्भात दोन विचार प्रवाह असणे हे काही नविन नाही. परंतु *"उदात्तीकरण करणे"* हा खुपचं चिंतेचा विषय आहे. माईसाहेबांचे राजकारण (?) ही समजणे इतके सहज नाही. कारण रिपब्लिकन तमाम नेत्यांची (?) *"राजकारणातील दिशा - दशा - अवदशा - वास्तव"* ही समजुन घेणे गरजेचे आहे. माईसाहेब ह्या तर राजकारणातला एक भाग आहे. माईसाहेबांनी लिहिलेल्या पुस्तक संदर्भात सामान्य माणुस हा खुप प्रभावित होवुन जावु शकतो. हा भावनिक विषय आहे. तेव्हा कोणतेही पुस्तक असो, ते *"वाचणे - समजणे - उमगणे - लिहिणे"* ह्याकरीता *"प्रज्ञा चक्षु दृष्टी"* ही तर असायलाचं हवी. कारण माईसाहेब ह्यांना तर बाबासाहेब ह्या नावाचे *"नाम वलय"* आहे. तेव्हा माईसाहेब ह्या केवळ *"माईसाहेबचं"* राहाणार आहेत. *"आईसाहेब"* (रमाई) ही जागा त्यांना कधीच मिळणारी नाही. ही गोष्ट हरिदास बेलेकर असो वा डॉ माईसाहेब ह्यांचे पाठीराखे लेखक असो ह्यांनी समजुन घेणे गरजेचे आहे.

------------------------------------------

▪️ *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य'*

      नागपूर दिनांक ६ फेब्रुवारी २०२५

      मो. ९३७०९८४१३८, ९२२५२२६९२२

Mrs. Varsha Pramod Nandgave posted National Secretary of CRPC Women Wing

 💐 *वर्षा नादगावे इनकी सीआरपीसी वुमन विंग के राष्ट्रिय सचिव पद पर नियुक्ती !*

      *सिव्हिल राईट्स प्रोटेक्शन सेल* की डाटर कंसर्न राष्ट्रिय संघटन *"सी.आर.पी.सी. वुमन विंग"* के *"राष्ट्रिय सचिव "* पद पर *मिसेस वर्षा प्रमोद नांदगावे* इनकी नियुक्ति राष्ट्रिय संघटक *डॉ. मनिषा घोष* एवं महाराष्ट्र प्रदेश अध्यक्षा *डॉ भारती लांजेवार* इनकी शिफारस पर की गयी है. वर्षा नांदगावे की नियुक्ती की जाणकारी सिव्हिल राईट्स प्रोटेक्शन सेल के *राष्ट्रिय अध्यक्ष* तथा सीआरपीसी वुमन विंग / सीआरपीसी एडव्होकेट विंग / सीआरपीसी एम्पाइज विंग / सीआरपीसी हेल्थ विंग / सीआरपीसी बुध्द आंबेडकरी साहित्यिक (लिटररी) विंग / सीआरपीसी ट्रेड्स एंड कॉमर्स विंग / सीआरपीसी ट्रायबल विंग / सीआरपीसी वुमन क्लब के "राष्ट्रिय पेट्रान" - *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य'* इन्हे दी गयी है. वर्षा का अपंग कल्याण क्षेत्र मे गडचिरोली / चंद्रपुर आदिवासी क्षेत्र मे अच्छा काम है. वर्षा के इस नियुक्ती पर सभी पदाधिकारी वर्ग ने उसका अभिनंदन किया है.

 🇮🇳 *भारत आर्थिक बजेट २०२५ के लुभावनी घोषणा में अमेरिका द्वारा आय कर वृध्दी का दुरगामी आर्थिक असर ?*

        *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य',* नागपुर १७

राष्ट्रिय अध्यक्ष, सिव्हिल राईट्स प्रोटेक्शन सेल 

एक्स व्हिजिटिंग प्रोफेसर, डॉ बी आर आंबेडकर सामाजिक विज्ञान विद्यापीठ महु म प्र 

मो. न. ९३७०९८४१३८, ९२२५२२६९२२

       भारत की वित्त मंत्री *निर्मला सितारमण* इन्होने, १ फरवरी २०२५ को भारत का वार्षिक आर्थिक बजेट पेश किया. वही अमेरिकी देश के भुतपुर्व राष्ट्राध्यक्ष *डोनाल्ड ट्रम्प* इन्होने तो, २० दिसंबर २०२४ को दोबारा राष्ट्राध्यक्ष पद की शपथ लेने के बाद, *"अवैध प्रवासी तथा आयात कर वृध्दी"* की घोषणा की थी. जो समस्त विश्व देशों के आर्थिक हालात पर प्रभाव डालनेवाला है. अमेरिका यह चायना / रशिया / मेक्सिको / कॅनडा को धमका चुका है. भारत के प्रधानमंत्री *नरेंद्र मोदी* इन्हे भी, उनके शपथ ग्रहण में ना बुलाकर, भारत को एक इशारा दे चुके हैं. भारत रशिया से *"कच्चा तैल"* खरिद (आयात) कर, उस तैल पर प्रक्रिया कर, अन्य देशों को *"निर्यात"* करता है. अर्थात भारत की अर्थव्यवस्था का, वह निर्यात भी *"आय स्त्रोत"* रहा है. शायद *"रशिया - युक्रेन युद्ध"* की कुटील राजनीति मे, फरवरी २०२५ के बाद, वह आय स्त्रोत कही बंद ना हो जाए ! यह भी हमे समझना होगा. भारत का सन २०२५ - २६ का बजेट १ फरवरी २०२५ को पेश होने के बाद, कुछ लुभावने वादे दिये गये है. आर्थिक बजेट में भारत का *"खर्च (Expenditure) रू. ५०,६५,३४५ करोड"* बताया गया. वही *"वार्षिक आय (Income) रु. ३४,९६,४०९ करोड"* (पिछले साल से ११.१% वृध्दी) बतायी गयी है. और सकल घरेलु उत्पाद दर (GDP) यह १०.१% है. वही राजस्व घाटा १.५% तथा फिस्कल घाटा ४.४% बताया गया, जो पिछले साल की तुलना में कम है. भारत पर *"विदेशी कर्ज"* (२०२४ तक) यह *"७११.८ अरब डॉलर"* है. उस विदेशी कर्ज पर ऋण भी देना है. वही मध्यम वर्ग के लिये *"आय कर मर्यादा १२.७५ लाख"* तक का बढाना भी, बहुत सारे प्रश्न खडा कर रहा है. अत: हम *"भारत का आर्थिक बजेट तथा विश्व के व्यापार युध्द"* (?) इस गंभीर विषय पर कुछ चर्चा करेंगे.

        भारत के आर्थिक बजेट में, चार मुख्य विषय - *"कृषी / एम.एस.एम.ई. / निवेश / निर्यात"* इस पर, लक्ष केंद्रित करने की बात कही गयी है. यहा सवाल तो, *"मंदिर की अर्थनीति"* पर, हमारी सरकार खामोश का है ? मंदिर की अर्थनीति यह *"३ लाख करोड"* के ऊपर की बतायी जाती है. भारत के कुछ मंदिर ही लो - *"पद्मनाभ स्वामी मंदिर* - तिरुवनंतपुरम केरल के इस मंदिर में हिरे सोने चांदी की मुर्तीया २० अरब डॉलर की है. गर्भगृह में ५०० करोड की भगवान विष्णू की मुर्ती है. ओर सालाना दान के बारे में क्या कहे ? *"तिरुपती बालाजी मंदिर"* - आंध्र प्रदेश यह मंदिर दान के मामले में, सबसे अमिर है. यहां सालाना ६८० करोड रुपये दान में आता है. इस मंदिर के पास ९ टन सोना / १४००० करोड रुपया बॅंक में जमा है. *"शिर्डी साई मंदिर"* - महाराष्ट्र राज्य के इस मंदिर में, हर साल ३८० करोड रुपये दान में आते है. बॅंक में ४६० किलो सोना / ५४२८ किलो चांदी / डॉलर पाऊंंड समान विदेशी मुद्रा को मिलाकर, १८००० करोड रुपये जमा है. *"माता वैष्णोदेवी शक्तीपीठ"* - जम्मू काश्मीर के इस मंदिर को हर साल ५०० करोड दान में आता है. *"महाकाल मंदिर"* - उज्जैन मध्य प्रदेश के इस मंदिर में, ८१ करोड दान में आता है. मंदिर के पास ३४ लाख का सोना / ८८ लाख ६८ हजार की चांदी है. *"मिनाक्षी मंदिर"* - मदुराई तामिलनाडू के इस मंदिर में, भावांना ६ करोड रुपये दान में आते है. गुहाटी असम का *"कामाक्षा मंदिर"* / प्रयागराज का *"कुंभ मेला"* समान बहुत से मंदिर अर्थनीति पर, और हम क्या कहे ? किसी भी धार्मिक संस्थानो पर, *"कोई टॅक्स का प्रावधान नहीं है."* धार्मिक संस्थानो के *"दान को आय नहीं माना जाता."* इस लिए उन संपत्ती पर *"आय कर"* या *"विक्री कर / सेवा कर"* नहीं लगता. सवाल यह है कि, *"कमरों में डंब पडी उस करोडो के संपत्ती का, राष्ट्र विकास में योगदान क्या है ?"* हमारी भारत सरकार उन *"तमाम मंदिरो का, राष्ट्रियकरण क्यौं नहीं करती ?"* यहां तो *"खेतीहार मजुर"* हो या *"कोई कामगार"* हो, वे आर्थिक स्थिती से पिडित है. अत: *"खेती का राष्ट्रियकरण "* करते हुये, उसे *"उद्योग"* का दर्जा, हमारी सरकार क्यौ नहीं देना चाहती ? इस से रोजगार में इजाफा होगा. ग्रामीण क्षेत्र के लोगों का *"स्थलांतरण"* भी रुक जाएगा. हमारी सरकार तो *"सरकारी कंपनीयों का निजीकरण"* कर रही है. जो *"पुंजीवादी व्यवस्था"* को मजबुतीकरण का प्रयास है. इस कारणवश *"लोकतंत्र"* खतरें में है.

        केंद्रीय अर्थसंकल्प में *"महिला कल्याण (४,४९,०२९) / बाल कल्याण (१,१६,१३३) / अनुसुचित जाति (१,०८,४७८) / अनुसुचित जमाती (१,२८,२५०) / नार्थ इस्टर्न राज्य (१,०५,८३७)"* तरतुद की गयी है. क्या यह राशी कल्याण हेतु पर्याप्त है ? या उस राशी का सही उपयोग, उत्थान के लिये किया जाता है ? यह भी तो प्रश्न है. भारत में *"सालाना प्रति व्यक्ती आय,"* यह केवल *"रू. १ लाख"* बतायी जाती है. और *"बिहार"* राज्य में तो, वह आय *"केवल ६० हजार रू."* है. भारत की जनसंख्या *"१४५ करोड"* बतायी जाती है. और जनसंख्या मामले में भारत *"नंबर १ देश"* हुआ है, यह संयुक्त राष्ट्र की *"वर्ल्ड पापुलेशन प्रास्पेक्ट २०२४"* की वह रिपोर्ट है. और *"७०% लोक (८१.४ करोड)"* यह *"मुफ्त / सस्ता अनाज"* पर ही निर्भर हैं. उस अनाज से *"२ करोड टन अनाज"* या तो खुले बाजार में बिकता है, या ६९,००० करोड रुपये का अनाज गलत हाथों में जाता है. यह मेरा कहना नहीं है. बल्की *"इंडियन कौन्सिल फॉर रिसर्च ऑन इंटरनैशनल इकोनामिक्स रिलेशन्स"* (ICRIER) की रिपोर्ट है. अर्थात हमारी *"गरिबी / बेरोजगारी"* यह रिपोर्ट बयाण करती है. भारत की वित्त मंत्री ने *"कार्पोरेट टैक्स "* को, *"सबसे बडा आय स्त्रोत "* माना है. जब की इस साल की बजेट में, *"जी.एस.टी. / इन्कम टॅक्स / कस्टम / एक्साईज / सेस / युनीयन टेरेटरी"* आदी टॅक्स की आय तुलना में, *"कार्पोरेट टैक्स वृध्दी"* बहुत खास दिखाई नहीं देती. और *"२२ उद्योगपतीयों को १६ लाख करोड की माफी"* दी गयी है. जब कि, *"४० लाख किसानों का केवल २ लाख करोड"* राशी माफ की गयी है. नरेंद्र मोदी इन्होने तो, *"World Economic Forum 2018 "* के अपने भाषण में, *"भारत की अर्थव्यवस्था २०२४ तक ५ ट्रिलियन डॉलर"* होने की बात कही थी. जो सन २०२४ में *"३.९४ ट्रिलियन डॉलर"* रही थी. अभी अभी उस वर्ल्ड फोरम के दिये भाषण में, *"विकास भारत"* कराने के साथ *"भारत के अर्थव्यवस्था का लक्ष १० ट्रिलियन डॉलर"* बताया जाता है. इस तरह के हमारी नीति हो तो, यह कैसे संभव है ? यह भी प्रश्न है. अमेरिका राष्ट्राध्यक्ष *डोनाल्ड ट्रम्प* की *"अमेरिका विकास नीति"* को देखे तो, *"तिसरे महायुध्द"* के आसार नज़र आते है. वही भारतीय आर्थिक बजेट में *"आय कर की सीमा १२.७५"* करने से, *"१ लाख करोड का घाटा"* होने का अनुमान, हमारी वित्त मंत्री बताती है. दुसरी ओर *"५ लाख करोड टॅक्स वसुली"* का लक्ष भी रखा है. अत: *"जी.एस.टी. / इन्कम टॅक्स / कस्टम टॅक्स"* आदी कर में वृध्दी कराने से,  *"जीओ / एयरटेल"* समान नीजी कंपनीयों के माध्यम से, *"महंगाई बढाकर"* आम लोगो से ही, वह वसुल करने का षडयंत्र रचने की, बु आ रही है. *"बेरोजगारी"* यह आसमान छु रही है. *"मुफ्त योजना"* लागु कराने से, लोगो में आलस्यता भाव निर्माण हुआ है‌. अत: मुफ्त योजना बंद होना जरुरी है. और *"रोजगार निर्माण"* की दिशा में हमें जाना होगा. *"उत्पादन"* क्षमता बढाने की ओर हमे बढना होगा. शेती को *"उद्योग दर्जा"* देने की ओर पहल जरुरी भी है. और फिर तो *"निर्यात"* को बढावा मिलेगा.  नहीं तो, भारत की *"अर्थव्यवस्था / जन आक्रोश"* यह एक दुसरों से टकराने की संभावना है. कल की राह में.....!!!

------------------------------------------

▪️ *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य'*

        नागपुर दिनांक ४ फरवरी २०२५.

 👌 *बुद्ध निसर्ग !*

      *डॉ मिलिन्द जीवने 'शाक्य'*

      मो. न. ९३७०९८४१३८

माझ्या बगिच्यातील

दिसणारे निसर्ग हिरवेपण

विविध रंगी फुलांचे फुलणे

मोगरा फुलांचा दरवळणारा सुगंध

गुलाब फुलांची मोहकता

आंबा चिकु जांभुळ सिताफळ

करवंद फळ झाडांचा सहवास

विविध रंगी फुलपाखरे बागडणे

कोयल पोपट बगळा हे पक्षी

तर कधी लव्ह बर्ड समान लहान पक्षी

ह्यांचे माझ्या बगिच्यातील वावर

भुंग्याचे मधुर गुंजन

फुलांसोबत जुडणारे त्यांचे प्रेम नाते

गुलमोहर फुलांची अंगणातील चादर

माझ्याकरीता बिछावलेली दिसते

माझ्या बगिच्यातील बुध्दाला

सकाळी उठल्यावर असणारे नमन

दिवसाला शांती अहसास करते

मग सुर्याच्या प्रात: किरणांचे 

हळुच आगमण झालेले असते

कुठेही तिरस्कार भावना दिसत नाही 

शुध्द हवेची झुळुकही असते

प्रेममय वातावरण असते

त्या समस्त फुल फळ झाडांना

मग पाण्याचा आहार देत असतांना

तर कधी त्यांना न्हावु घातल्यावर

निसर्ग हिरवेपण अजुन खुलुन दिसते

माझा रोजचा व्यायाम दिनचर्या

मला नविन उर्जा देत असते

तेव्हा निसर्गाचे हे आपलेपण 

मला प्रेमाची अनुभुती करतो

तो मला राजा न वाटता 

निसर्ग परी राणी असा बोध होतो

अलग जीवन अहसास असतो

प्रात: काळचा हा रोजचा अनुभव

मला नविन प्रेरणा देत देतो

माझ्यात करुणा जागवत असतो

बुध्द निसर्ग हे मला सांगत असतो !

बुध्द निसर्ग हे मला सांगत असतो!!

बुध्द निसर्ग हे मला सांगत असतो !!!

*************************

नागपूर दिनांक १ फेब्रुवारी २०२५